NDR


Hoofdmenu
Archief:

Home

Nieuws

Organisatie

Bibliotheek

Fototheek >

Videotheek

Museum

Geschiedenis

Drafbaan Groningen



Geschiedenis:
Uit het boek 'Draf- en Renbanen in Nederland' van Durk Minkema staat de hele geschiednis bekopt als volgt beschreven:

GRONINGEN STADSPARK
1923-1944, 1947-heden (800 m koersen in 1922-1923,1926-1937,1947)

Toen het Noorder Sportterrein begin jaren twintig van de 20ste eeuw aan de stadsuitbreiding ten offer viel, bood de aanleg van het Stadspark aan de zuidwestkant van Groningen uitkomst. Op initiatief van de Groninger industrieel en paardenliefhebber Jan Evert Scholten was al in 1913 een aanvang gemaakt met de aanleg van het park. In overleg met het bestuur van de Harddraverij- en Renvereeniging Groningen werd in het centrale gedeelte van het park, langs de Concourslaan, een 1.120 meter lange draf- en renbaan aangelegd. De mooie grasbaan werd op de dag van het Groningens Ontzet, maandag 28 augustus 1922, voor het eerst in gebruik genomen met 800-meter draverijen. Dat gebeurde in aanwezigheid van koningin Wilhelmina, die tevens een bezoek aan de grote landbouwtentoonstelling in het Stadspark bracht. De nieuwe baan was nog niet overal even sterk genoeg en daarom had men voor deze gelegenheid de baan ingekort, waardoor een der bochten niet opgehoogd was en moeilijk te nemen was door de deelnemers.

De officiële opening van de baan (waarop rechtsom gelopen werd) vond plaats met een tweedaagse meeting met langebaandraverijen en rennen op zaterdag 12 en zondag 13 mei 1923. Vlakbij de baan, op de hoek van de Middenlaan (nu Laan 1940-45) en de Concourslaan (Noorderlaan) lag een stalterrein met boxen en een overdekte manege, waar in de zestiger en begin zeventiger jaren van de 20ste eeuw de bekende noordelijke trainer Klaas Woudstra zijn beroep uitoefende. De draverijen trokken massa's mensen, vooral toen in het midden der jaren twintig de merrie Nora Belwin B van Hendrik Mensinga uit Leegkerk triomfen vierde. Maar liefst 18.000 mensen waren er getuige van hoe in 1926 de kleine merrie in het Stadspark het Kampioenschap van Nederland voor dravers won. In 1942 werden de Sweepstakes, een klassieke draverij voor driejarige paarden, in ere hersteld en in Groningen verreden. Tegenwoordig prijkt dit nummer nog steeds op de Groningse koerskalender.

Groningen

Boven: Jan Evert Scholten (1849-1918), industrieel en
oprichter van de Harddraverij- en Renvereeniging Groningen.
Zijn beeltenis staat sinds 1931 aan de Concourslaan
in het Stadspark.
(uit: Het Paard 4 (1898) 140)

Het laatste jaar van de Tweede Wereldoorlog was desastreus voor de baan. Die werd door oorlogshandelingen volkomen vernield en het zou tot 14 september 1947 duren, voor er weer draverijen mogelijk waren. Men was zelfs een aantal malen uitgeweken naar de baan in Harendermolen.

De grasbaan leende zich uitstekend voor rennen en die werden er dan ook regelmatig gehouden. Het aantal meetings breidde zich geleidelijk uit van vier à vijf voor de oorlog tot het dubbele begin jaren zestig. Bij slecht weer was de grasbaan erg zwaar en de roep van de trainers om er een kunstbaan van te maken werd steeds luider. Dat gebeurde uiteindelijk in de winter 1963/1964, waarbij aan de buitenkant een acht meter brede strook gras intact gelaten werd met de bedoeling die ooit nog eens te gebruiken voor rennen; wat overigens nooit gebeurd is.
Om de drafbaan toch voldoende breedte te geven, werden er aan de binnenkant enkele meters bijgevoegd, zodat de baanlengte voortaan 1070 meter was (omstreeks 1990 weer vergroot tot 1081 meter). Nog steeds werd er rechtsom gelopen (als enige baan in Nederland), tot er in de jaren 1974-1975 een nieuwe betonnen en glasdichte tribune in de noordwesthoek van het tribuneterrein werd gebouwd en men linksom ging koersen. In dezelfde tijd werd de westelijke ringweg rondom Groningen aangelegd, waarvoor het stalterrein moest wijken. Aan de overzijde van de baan werd een nieuw stalterrein ingericht, totdat dit omstreeks 1990 weer plaats moest maken voor het imposante hoofdkantoor van de Gasunie. Het huidige stalterrein ligt bij het ingaan van de noorderbocht, op de plaats waar eens het gezellige houten baanrestaurant stond. Dat dateerde oorspronkelijk uit 1927, brandde in 1976 tot de grond toe af en werd toen vervangen door een noodrestaurant. En de huidige gastensocieteit is de oorspronkelijke, overdekte tribune uit de beginjaren van de baan.

In 1980, toen de drafsport in Nederland op het toppunt van haar bloei stond, werden in Groningen niet minder dan 39 meetings gehouden. Dat aantal zou daarna geleidelijk minder worden en een grote slag werd Groningen toegebracht in 1996 toen het de vaste zaterdag als koersdag kwijtraakte aan de dat jaar geprivatiseerde, nieuwe baan van Wolvega. Tegenwoordig koerst Groningen nog circa 15 maal per jaar. De exploitatie baart de vereniging steeds meer zorgen, maar gelukkig is de gemeente Groningen hierin vanaf 2001 bijgesprongen. Ook zijn er enkele popconcerten georganiseerd met als hoogtepunten optredens van de Rolling Stones (1999) en Tina Turner (2000). Vroeger kende Groningen als topnummer de Grote Prijs van Nederland, een draverij die door de beroemde draver Quicksilver S zelfs vijf maal op rij gewonnen werd. Na 1997 verdween dit nummer van het programma.

Bronnen: Meinart Heikens e.a.: 100 jaar Harddraverij- en Renvereniging Groningen. Leek, 1986:
Durk Minkema: Tachtig jaar draven in het Stadspark, Draf&Rensport 51 (2002) nr. 31.

(einde beschrijving door Minkema in zijn boek)


De geschiedenis in beeld

De Harddraverij- Vereeniging Groningen is opgericht op 1 mei 1886. Ter gelegenheid van het 100-jarig bestaan is in 1996 een prachtig Jubileumboek uitgegeven, waarin de hele historie van de vereniging en de belangrijke draverijen en personen wordt beschreven.

Van 1898 tot en met 1922 werden op het Noorder Sportterrein langebaankoersen georganiseerd, daarna in het huidige stadspark.

Groningen

Boven: Stortingsbewijs uit 1887,
te vinden in het NDR-Archief.




Drafbaan Groningen: 1923 - heden

Nadat het noorder Sportterrein aan stadsuitbreiding ten offer viel, werd aan de zuidwestkant van de stad een sportpark aangelegd aan de Concourslaan. Op 28 aug. 1922 werd daar voor het eerst gekoerst, in aanwezigheid van Koningin Wilhelmina en met koersen over 800 m.

Groningen

Koningin Wilhelmina en Prinses Juliana
te gast in Groningen in 1922.

De officiële opening van de drafbaan in het Sportpark vond plaats op 12 en 13 mei 1923 met draverijen en rennen. De piste was een grasbaan, waarop rechtsom werd gekoerst (de reling rechts). De baan trok in die jaren veel bezoek. Een record aantal van 18.000 toeschouwers zag in 1926 hoe de kleine Groningse favoriete merrie Nora Belwin B Nederlands Kampioen werd.

Groningen

Boven: Gezicht op de renbaan in het Stadspark omstreeks 1930.
(uit: Dr. A.T. Schuitema Meijer, Zo was Groningen.
1919-1939, Groningen, 1967)

Groningen

De start van de derde serie van het Kampioenschap
van Nederland in 1926 op de baan van Groningen.
Er was toen een grasbaan en er werd
rechtsom gekoerst.
De Groningse favoriete Nora Belwin B loopt
helemaal rechts met H. Mensinga op de sulky.
(foto uit het boek "100 jaar KHRV Groningen")



De Nico de Jager-dag
De latere hoofdredacteur van het vakblad "Sport en Fokkerij",
Nico de Jager was in 1927 25 jaar secretaris van de
Koninklijke Harddraverij- en Renvereniging KHRV Groningen.
Dat werd groots gevierd en zijn Jubileumdag van viel
op 5 september 1927.
Daar hebben we 10 foto's van gevonden in één van de
foto-albums van de familie Heikens, die zeer met Groningen
verbonden was. Deze serie foto's geven een mooi beeld
van een koersmeeting in Groningen in die jaren.

Groningen

Boven: Nico de Jager en zijn vrouw en zoon hebben een plaats
gekregen op het ere-terras en zij luisteren naar een toespraak.
Mevrouw de Jager heeft zojuist een bos rozen in ontvangst
genomen.

Groningen

Boven: Zicht op de tweede rang. Men luistert naar een
speech van de heer P. Olij waarnemend woordvoerder
der KHRV-Groningen.

Groningen

De Nico de Jager-Jubileumprijs. Defilé van alle 29 deelnemers,
voorafgegaan door het Muziek-orkest
"Door het volk, Voor het volk".

Groningen

Defilé van alle deelnemers aan de Nico de Jager-prijs.
De top van Nederland kwam aan de start inclusief de in
Groningen mateloos populaire Nederlandse Kampioene
Nora Belwin B. De voorste vier zijn v.l.n.r. Henriot,
Miss Everharda, Madrigal en Olga B.
Er waren zoveel deelnemers dat er werd gestart
in 4 series en de best geplaatsten bestreden
elkaar in de Grote Finale. Totaal waren er 29 deelnemers,
waaronder, naast bovengenoemde, ook de bekende
Judge Scott, Rosel, Newbold, Flambeau, Tourterelle,
Infanterist en Silladar.
Het totale prijzengeld bedroeg Hfl 3.500.

Groningen

Boven: Nico de Jagerprijs aankomst 1e serie:
Judge Scott wint ruim voor Valence en Newbold.

Groningen

Aankomst 2e serie: Quintaine Stal Lancier verslaat Our Uhlan B.

Groningen

Boven: Zicht op de eerste rang met Hoofd- en hulptribune in Groningen.
Halverwege de 3e serie van de Nico de Jager-prijs in 1927
ligt Nora Belwin B op kop voor Orlena B.
Het publiek moedigt de favoriete aan.

Groningen

Aankomst 3e serie: Nora Belwin B klopt Madrigal.
Groningen dreunt op zijn grondvesten.

Groningen

Aankomst van de 4e serie: 1e Quicklooper 2e Henriot
(rechts nauwelijks in beeld) en 3e Infanterist.

Groningen

In de Grote Finale voert na een halve ronde
Quintaine Stal Lancier het veld aan, gevolgd
door Our Uhlan B. De verschillen zijn nog groot.
In de verte het Paviljoen. De bossen zijn nog jong
en de bomen nog niet hoog.

Groningen

Aankomst van de Grote Finale van de Nico de Jagerprijs:
Madrigal zegeviert met Cees Ockhorst voor
Quintaine Stal Lancier, Nora Belwin B (rechts, die de
winnaar 25 m had moeten voorgeven) en Our Uhlan B.



Tot zover de Nico de Jager-dag. We gaan door in de tijd en komen in de
dertiger jaren. Ook onderstaande foto's komen uit de Heikens-collectie.

Groningen

Boven: Op de grasbaan van Groningen werden ook rennen
georganiseerd. Op 15-5-1938 werd deze ren gewonnen door
Brooklyn met F. Frowein voor Polyfat en Sweet Margaret.

Groningen

Boven: Op 20-6-1943 won de Volbloed
Grand Prix (F. Barlagen) voor Kif Kif (A. Selens)
en Parabola (H. Castelijns).

Groningen

Boven: Louis FH en Leonidas G strijden om de kop
met op de achtergrond het theehuis/paviljoen.

Groningen

Boven: Madame B wint nipt voor Olga Pluto.

In de winter van 1963/1964 werd de grasbaan omgebouwd tot
een zwarte sintelbaan met een lengte van 1070 m,
maar er werd nog steeds rechtsom gereden.

Groningen

Boven: Quicksilver S wint op het oude Groningen.
De baan is veranderd in een sintelbaan,
maar de paarden gaan nog steeds rechtsom.
Op de plaats van de oude tribune is de
huidige gastensociëteit gebouwd.

Groningen

Boven: Drafbaan Groningen vanuit de lucht in 1966,
gezien vanaf het zuid-oosten.
Linksonder de snelweg.

Groningen

Boven: Drafbaan Groningen vanuit de lucht in 1966,
gezien vanaf het oosten.
Aan de overkant het Paviljoen.

Groningen

Boven: Drafbaan Groningen vanuit de lucht in 1966,
gezien vanaf het westen. In de rechthoeken rechtsboven was
plaats voor veewagens en personenauto's.
Rechtsonder het Paviljoen.

In de winter van 1974/1975 werd er een glasdichte tribune gebouwd en is de baan veranderd in een zandbaan. Vanaf die tijd wordt er in Groningen linksom gekoerst, net als op de andere drafbanen in Nederland.

In 1943 werden voor het eerst de Sweepstakes in Groningen verreden. Na roulaties over andere banen (Hilversum, Alkmaar en Mereveld) zijn ze vanaf 1965 definitief aan Groningen toegewezen.

Een andere belangrijke koers was de Grote Prijs van Nederland, die sinds 1944 regelmatig en vanaf 1953 jaarlijks in Groningen werd verreden. In 1997 is deze topkoers helaas van de kalender verdwenen. De winnaars van deze koers vormen een lange rij van beroemde namen. Quintus Harvester won vier keer achter elkaar en zijn jaargenoot Quicksilver S won de koers daarna vijfmaal op rij. Ook Speedy Volita won deze koers vier maal. Yellowa houdt het koersrecord met 1.15,6 over 1725 m uit de banden (1990).

Recordhouder op de rechtsom sintelpiste:
Quicksilver S (met Richard Bosma) 1.20,8 (in 1961)
Recordhouder op de linksom zandpiste:
Intact Hornline (met Hugo Langeweg sr.) 1.13,0 (in 2002)

Groningen

Luchtfoto van de drafbaan, met het parkeer- en stalterrein
nog aan de overkant van de baan (rechts op de foto).
Het gebouw van de Gas-unie moet nog gebouwd worden.
(ansichtkaart uit de collectie Lensing)

Groningen

Foto van het huidige Groningen.
Van voor naar achter:
De glasdichte tribune, de gastensociëteit en
de stallen. (foto Wim Huybers)


Groningen

Luchtfoto van de drafbaan anno 2005.
Rechts van de tribunegebouwen staan de stallen
met inspanboxen. De baan wordt gehuurd van de gemeente.
Regelmatig worden er evenementen gehouden:
Popconcerten, luchtballon-demonstraties,
of zoals hier een circus.

Groningen

Boven: Nog een Luchtfoto van de drafbaan, anno nu.
met tussen de baan en de snelweg het gebouw en
het parkeerterrein van de NAM.
Binnen de drafbaan ligt het witte verharde pad
voor de jury-auto.

Groningen

Boven: Op 3-7-2011 behaalt de grote crack Russel November
spelenderwijs de overwinning voor Welmoed Landerije
in de KH&RV Groningen 125 jaar-prijs.
(foto Wim Huybers)




Voor de belangrijkste koersen van Groningen zijn
Fotopagina's met beschrijving gemaakt.
Voor de Sweepstakes: Click hier
Voor de Grote Prijs van Nederland: Click hier



  terug naar boven

© Copyright Archief NDR


Submenu
Fototheek:

Paarden

Koersen

Mensen

< Renbanen

Diverse