NDR


Hoofdmenu
Archief:

Home

Nieuws

Organisatie

Bibliotheek

Fototheek >

Videotheek

Museum

Geschiedenis

Harddraven in en rond
de stad Groningen

Boven: De beroemde Groningse paardenschilder Otto Eerelman maakte dit
bekende schilderij van een paardenkeuring te Groningen, eind 19e eeuw.



KORTEBAAN

Zoals op veel plaatsen in Nederland werd in de 19e eeuw
ook in/bij de stad Groningen gekortebaand.

Boven: Otto Eerelman maakte ook dit schilderij van een
'Harddraverij met sjezen op de Korreweg',
aan de noordkant van de stad Groningen, ca. 1880.


LANGEBAAN

Van 1898 tot en met 1922 werden door de Goningse
Harddraverij-Vereeniging langebaankoersen georganiseerd
op het Noorder Sportterrein, daarna in het huidige stadspark.

Groningen

Boven: Stortingsbewijs uit 1887,
van de Goningse Harddraverij-Vereeniging,
te vinden in het NDR-Archief.



LANGEBAAN - NOORDER SPORTTERREIN

Geschiedenis:
Uit het boek 'Draf- en Renbanen in Nederland' van Durk Minkema staat de hele geschiedenis van deze langebaan beknopt als volgt beschreven:

GRONINGEN NOORDER SPORTTERREIN
1898-1922 (800 m koersen: 1912,1914-1921)

De in 1886 door toedoen van de Groninger industrieel Jan Evert Scholten ( 1849-1918) opgerichte Groninger Harddraverij- en Ren-Vereeniging (zie bovenstaand Stortingsbewijs) hield zich aanvankelijk vooral met het organiseren van kortebaandraverijen en keuringen bezig, die meestal op de Korreweg aan de noordkant van de stad plaats vonden. Al in 1890 en 1891 deed men een eerste poging er een langebaandraverij te houden. Daartoe moest op de in het weiland doodlopende Korreweg twee maal een afstand van 804,5 meter worden afgelegd, heen en terug. Voor het keren rekende men 30 seconden bij voor een sulky gespannen paarden en 15 seconden bij het onder de man rijden.

In 1892 kreeg de vereniging de beschikking over de mooie baan Vogelzang bij de Groningse Punt (click hier voor een beschrijving van deze baan), maar die baan lag te ver van de stad om als trainingsbaan te worden gebruikt. Intussen werden door de heer H. Vos Kzn, eigenaar van het dicht bij de Korreweg gelegen café-logement "Wapen van Zuid-Holland" aan de Nieuwe Ebbingestraat, enkele stukken land aan de Korreweg gekocht van de heer Scholten. Vos liet er begin 1898 een trainingsbaan van 565 meter lengte op aanleggen, 14 meter breed, waarvan de binnenste 4 meter met sintels verhard waren. Het was een druk bezocht en gezellig trainingsbaantje en velen die er geregeld kwamen kijken, waren van oordeel dat de baan zich ook best leende voor het houden van langebaandraverijen. De exploitatie werd door de eigenaar van het terrein in handen gegeven van de in de eerste helft van 1898 opgerichte vereniging "Het Noorder Sportterrein". Onder de vlag van de Groninger Harddraverij- en Ren-Vereeniging werden hier op 6 augustus 1898 de eerste langebaandraverijen gehouden. De eerste koersen waren al direct een succes. De eigenaren behoefden niet bang te zijn voor record verbeteringen van hun paarden, omdat de tijden niet officieel opgenomen werden, zodat de rijders het uiterste van hun paarden durfden te vergen. Want het record was in die dagen de maatstaf, waarnaar de paarden gehandicapt werden.

Aangemoedigd door de gunstige resultaten van de eerste meetings besloot de Harddraverij-vereniging in het vervolg naast de twee meetings op Vogelzang nog drie meetings op het Noorder Sportterrein te geven. De programma's werden aangevuld met concoursen of pony-races, soms zelfs met springconcoursen en jachtritten, welke steeds meer publiek trokken.

De toegang naar de baan lag aan de Korreweg; ten zuiden van de ingang stond het Sportbureau, ten noorden een vaste restauratietent. Later werd er ook een houten wielerbaan in de drafbaan aangelegd. Net als op Oud- Roosenburgh sloeg ook hier het Amerikaanse circus Barnum en Bailey in 1901 haar tenten op, met als gevolg dat de baan tijdens de meeting van 6 oktober 1901 herschapen was in een taaie, glibberige, kleimoddermassa. In 1900 kwamen er ernstige moeilijkheden met de exploitatie van de baan Vogelzang, omdat de gemeente Haren weigerde verder toestemming te geven voor het houden van draverijen op zondag. Men besloot Vogelzang te sluiten en het Noorder Sportterrein te vergroten. De heer Vos kocht er een stuk land van 4 ha. naast de baan bij, waarmee het sportterrein ongeveer 8 ha groot werd. De uitbreiding kwam in het voorjaar gereed en de nieuwe baan kon op 25 mei 1902 worden ingewijd. De lengte was nu 781 meter en er was bovendien voldoende ruimte voor een tribune, consumptietent en boxen. De vroegere scherpe bocht in de baan was tevens verdwenen. Datzelfde jaar opende de Provinciale Vereeniging ter Bevordering van de Paardenfokkerij in Groningen een dresseerschool bij de baan met een stal voor 31 paarden. De heer Vos zette 's winters de baan onder water om als ijsbaan te gebruiken, maar hij moest haar per 1 maart wel weer droog opleveren.

De meetings trokken veel publiek en de financiën stonden er ondanks de hoge exploitatiekosten goed voor, daarbij gesteund door een jaarlijkse verloting van de harddraverij-vereniging.

Ook na het totalisatorverbod in juni 1911 bleef men in Groningen als een der weinige banen doorgaan met het organiseren van langebaandraverijen. Toen er met dit totalisatorverbod door de verkoop van veel paarden naar het buitenland een tekort aan goed draversmateriaal dreigde te ontstaan, nam de harddraverij-vereniging zelf de fokkerij ter hand. Zij kocht de Franse dravershengst Insolent en stelde deze tegen een matig dekgeld ter beschikking van de fokkers. Tevens schreef de vereniging aanmoedigingsdraverijen met flinke prijzen uit voor jonge Insolents. De verwachtingen met betrekking tot Insolent werden niet geheel waargemaakt, maar de poging viel te loven.

Toch kwam het eind van het Noorder Sportterrein in zicht. Het moest het veld ruimen voor de stadsuitbreiding. Op de meeting van 11 september 1921 was al een stuk van de baan afgenomen en op 12 juli 1922 vonden de laatste koersen op het Noorder Sportterrein plaats; daarna verhuisde men naar de nieuw aangelegde baan in het Stadspark (zie hieronder).

De baan lag ongeveer ter hoogte van het huidige Bernouilliplein en de Nijverheidsschool. De dresseerschool werd in 1930 afgebroken, er staat thans een supermarkt.

Bronnen:
Lies Boiten e. a.: Groningen op weg naar de moderne tijd. Grnningen, 1988;
Meinart Heikens e. a.: 100 jaar Harddraverij- en Renvereniging Groningen. Leek, 1986;
Kees van der Hoef Kijk op Oud-Groningen. Groningen, 1995;
G. W. Kaltenbelt: Groningen in oude ansichten, dl. 1 (1975) en dl. 2 (1981) Zaltbommel;
Dr. A.T. Schuitema Meijer: Zo fotografeerden zij Groningen 1868-1918. Groningen, 1964.

Groningen

Boven: Een overzicht van het Noorder Sportterrein tijdens de draverijen
en het concours hippique ter gelegenheid van de lustrumfeesten
op 2 juli 1909.
Uit De Revue der Sporten, 3, 1909, nr.8; foto Kramer.
(uit: Het Paard 4 (1898) 140)

Groningen

Boven: Drie paarden strijden om de winst op het Noorder Sportterrein
in de heat-draverij om den Mei-prijs.
V.l.n.r. Dora (1e), Kozyr (2e) en Vent d'Ouest (uitg.).
Uit: De Revue der Sporten, d.d. 17-05-1911; foto Schnabel sr.

Groningen

Boven: Topografische kaart van Groningen uit 1905, met boven,
links van het midden, de renbaan Noorder Sportterrein
(1:25.000).
Copyright © 2004, dienst voor het kadaster en
de openbare registers, Apeldoorn


LANGEBAAN - STADSPARK

Geschiedenis:
Uit het boek 'Draf- en Renbanen in Nederland' van Durk Minkema staat de hele geschiedenis van deze langebaan beknopt als volgt beschreven:

GRONINGEN STADSPARK
1923-1944, 1947-heden (800 m koersen in 1922-1923,1926-1937,1947)

Toen het Noorder Sportterrein begin jaren twintig van de 20ste eeuw aan de stadsuitbreiding ten offer viel, bood de aanleg van het Stadspark aan de zuidwestkant van Groningen uitkomst. Op initiatief van de Groninger industrieel en paardenliefhebber Jan Evert Scholten was al in 1913 een aanvang gemaakt met de aanleg van het park. In overleg met het bestuur van de Harddraverij- en Renvereeniging Groningen werd in het centrale gedeelte van het park, langs de Concourslaan, een 1.120 meter lange draf- en renbaan aangelegd. De mooie grasbaan werd op de dag van het Groningens Ontzet, maandag 28 augustus 1922, voor het eerst in gebruik genomen met 800-meter draverijen. Dat gebeurde in aanwezigheid van koningin Wilhelmina, die tevens een bezoek aan de grote landbouwtentoonstelling in het Stadspark bracht. De nieuwe baan was nog niet overal even sterk genoeg en daarom had men voor deze gelegenheid de baan ingekort, waardoor een der bochten niet opgehoogd was en moeilijk te nemen was door de deelnemers.

De officiële opening van de baan (waarop rechtsom gelopen werd) vond plaats met een tweedaagse meeting met langebaandraverijen en rennen op zaterdag 12 en zondag 13 mei 1923. Vlakbij de baan, op de hoek van de Middenlaan (nu Laan 1940-45) en de Concourslaan (Noorderlaan) lag een stalterrein met boxen en een overdekte manege, waar in de zestiger en begin zeventiger jaren van de 20ste eeuw de bekende noordelijke trainer Klaas Woudstra zijn beroep uitoefende. De draverijen trokken massa's mensen, vooral toen in het midden der jaren twintig de merrie Nora Belwin B van Hendrik Mensinga uit Leegkerk triomfen vierde. Maar liefst 18.000 mensen waren er getuige van hoe in 1926 de kleine merrie in het Stadspark het Kampioenschap van Nederland voor dravers won. In 1942 werden de Sweepstakes, een klassieke draverij voor driejarige paarden, in ere hersteld en in Groningen verreden. Tegenwoordig prijkt dit nummer nog steeds op de Groningse koerskalender.

Groningen

Boven: Jan Evert Scholten (1849-1918), industrieel en
oprichter van de Harddraverij- en Renvereeniging Groningen.
Zijn beeltenis staat sinds 1931 aan de Concourslaan
in het Stadspark, zie hieronder.
(uit: Het Paard 4 (1898) 140)

Groningen

Boven: De herinneringsmonument voor Jan Evert Scholten aan de
Concourslaan in het Stadspark. Op de foto's hieronder zoomen we in.
(foto's HH)

Groningen

Boven: Rechterdeel van het monument voor J-E Scholten,
op het relief zien we een merrie met veulen.

Groningen

Boven: Linkerdeel van het monument voor J-E Scholten,
met een harddraver voor de sulky.

Groningen

Boven: Middendeel van het monument voor J-E Scholten.
(foto's HH)

Het laatste jaar van de Tweede Wereldoorlog was desastreus voor de baan. Die werd door oorlogshandelingen volkomen vernield en het zou tot 14 september 1947 duren, voor er weer draverijen mogelijk waren. Men was zelfs een aantal malen uitgeweken naar de baan in Harendermolen. (click hier voor een beschrijving van deze baan).

De grasbaan leende zich uitstekend voor rennen en die werden er dan ook regelmatig gehouden. Het aantal meetings breidde zich geleidelijk uit van vier à vijf voor de oorlog tot het dubbele begin jaren zestig. Bij slecht weer was de grasbaan erg zwaar en de roep van de trainers om er een kunstbaan van te maken werd steeds luider. Dat gebeurde uiteindelijk in de winter 1963/1964, waarbij aan de buitenkant een acht meter brede strook gras intact gelaten werd met de bedoeling die ooit nog eens te gebruiken voor rennen; wat overigens nooit gebeurd is.
Om de drafbaan toch voldoende breedte te geven, werden er aan de binnenkant enkele meters bijgevoegd, zodat de baanlengte voortaan 1070 meter was (omstreeks 1990 weer vergroot tot 1081 meter). Nog steeds werd er rechtsom gelopen (als enige baan in Nederland), tot er in de jaren 1974-1975 een nieuwe betonnen en glasdichte tribune in de noordwesthoek van het tribuneterrein werd gebouwd en men linksom ging koersen. In dezelfde tijd werd de westelijke ringweg rondom Groningen aangelegd, waarvoor het stalterrein moest wijken. Aan de overzijde van de baan werd een nieuw stalterrein ingericht, totdat dit omstreeks 1990 weer plaats moest maken voor het imposante hoofdkantoor van de Gasunie. Het huidige stalterrein ligt bij het ingaan van de noorderbocht, op de plaats waar eens het gezellige houten baanrestaurant stond. Dat dateerde oorspronkelijk uit 1927, brandde in 1976 tot de grond toe af en werd toen vervangen door een noodrestaurant. En de huidige gastensocieteit is de oorspronkelijke, overdekte tribune uit de beginjaren van de baan.

In 1980, toen de drafsport in Nederland op het toppunt van haar bloei stond, werden in Groningen niet minder dan 39 meetings gehouden. Dat aantal zou daarna geleidelijk minder worden en een grote slag werd Groningen toegebracht in 1996 toen het de vaste zaterdag als koersdag kwijtraakte aan de dat jaar geprivatiseerde, nieuwe baan van Wolvega. Tegenwoordig koerst Groningen nog circa 15 maal per jaar. De exploitatie baart de vereniging steeds meer zorgen, maar gelukkig is de gemeente Groningen hierin vanaf 2001 bijgesprongen. Ook zijn er enkele popconcerten georganiseerd met als hoogtepunten optredens van de Rolling Stones (1999) en Tina Turner (2000). Vroeger kende Groningen als topnummer de Grote Prijs van Nederland, een draverij die door de beroemde draver Quicksilver S zelfs vijf maal op rij gewonnen werd. Na 1997 verdween dit nummer van het programma.

Bronnen: Meinart Heikens e.a.: 100 jaar Harddraverij- en Renvereniging Groningen. Leek, 1986:
Durk Minkema: Tachtig jaar draven in het Stadspark, Draf&Rensport 51 (2002) nr. 31.

(einde beschrijving door Minkema in zijn boek)


De geschiedenis in beeld

De Harddraverij- en Ren Vereeniging Groningen is opgericht op 1 mei 1886. Ter gelegenheid van het 100-jarig bestaan is in 1996 een prachtig Jubileumboek uitgegeven, waarin de hele historie van de vereniging en de belangrijke draverijen en personen wordt beschreven.

Drafbaan Groningen: 1923 - heden

Nadat het noorder Sportterrein aan stadsuitbreiding ten offer viel, werd aan de zuidwestkant van de stad een sportpark aangelegd aan de Concourslaan. Op 28 aug. 1922 werd daar voor het eerst gekoerst, in aanwezigheid van Koningin Wilhelmina en met koersen over 800 m.

Groningen

Koningin Wilhelmina en Prinses Juliana
te gast in Groningen in 1922.

De officiële opening van de drafbaan in het Sportpark vond plaats op 12 en 13 mei 1923 met draverijen en rennen. De piste was een grasbaan, waarop rechtsom werd gekoerst (de reling rechts). De baan trok in die jaren veel bezoek. Een record aantal van 18.000 toeschouwers zag in 1926 hoe de kleine Groningse favoriete merrie Nora Belwin B Nederlands Kampioen werd.

Groningen

Boven: Gezicht op de renbaan in het Stadspark omstreeks 1930.
(uit: Dr. A.T. Schuitema Meijer, Zo was Groningen.
1919-1939, Groningen, 1967)

Boeken

Boven: Voor een volgepakte tribune wint Tourterelle de 1e heat
van het Kampioenschap van Nederland 1926.
Er waren op die dag ca. 18.000 toeschouwers,
die hun favoriet Nora Belwin B kampioene zagen
worden na 4 spannende heats.



De Nico de Jager-dag
De latere hoofdredacteur van het vakblad "Sport en Fokkerij",
Nico de Jager was in 1927 25 jaar secretaris van de
Koninklijke Harddraverij- en Renvereniging KHRV Groningen.
Dat werd groots gevierd en zijn Jubileumdag van viel
op zondag 5 september 1927.
Daar hebben we 10 foto's van gevonden in één van de
foto-albums van de familie Heikens, die zeer met Groningen
verbonden was. Deze serie foto's geven een mooi beeld
van een koersmeeting in Groningen in die jaren.
(plus 2 krantenfoto's uit "Het Noorden")

Groningen

Boven: Nico de Jager en zijn vrouw en zoon hebben een plaats
gekregen op het ere-terras en zij luisteren naar een toespraak.
Mevrouw de Jager heeft zojuist een bos rozen in ontvangst
genomen.

Groningen

Boven: Tijdens de Nico de Jager-dag stonden 400 auto's zo geparkeerd
op het parkeerterrein in het Stadspark. Hoe kom je ooit weer weg?
Allemaal rustig afwachten tot de voorste wegrijden.
(Uit: Het Noorden in Woord en Beeld van 10-9-1927)

Groningen

Boven: Rond de baan was het bomvol tijdens de Nico de Jager-dag.
Dit is het défilé van de deelnemers aan de Nico de Jager-prijs,
voorafgegaan door een muziekkorps.
(Uit: Het Noorden in Woord en Beeld van 10-9-1927)

Groningen

Boven: Zicht op de tweede rang. Men luistert naar een
speech van de heer P. Olij waarnemend woordvoerder
der KHRV-Groningen.

Groningen

De Nico de Jager-Jubileumprijs. Defilé van alle 29 deelnemers,
voorafgegaan door het Muziek-orkest
"Door het volk, Voor het volk".

Groningen

Defilé van alle deelnemers aan de Nico de Jager-prijs.
De top van Nederland kwam aan de start inclusief de in
Groningen mateloos populaire Nederlandse Kampioene
Nora Belwin B. De voorste vier zijn v.l.n.r. Henriot,
Miss Everharda, Madrigal en Olga B.
Er waren zoveel deelnemers dat er werd gestart
in 4 series en de best geplaatsten bestreden
elkaar in de Grote Finale. Totaal waren er 29 deelnemers,
waaronder, naast bovengenoemde, ook de bekende
Judge Scott, Rosel, Newbold, Flambeau, Tourterelle,
Infanterist en Silladar.
Het totale prijzengeld bedroeg Hfl 3.500.

Groningen

Boven: Nico de Jagerprijs aankomst 1e serie:
Judge Scott wint ruim voor Valence en Newbold.

Groningen

Aankomst 2e serie: Quintaine Stal Lancier verslaat Our Uhlan B.

Groningen

Boven: Zicht op de eerste rang met Hoofd- en hulptribune in Groningen.
Halverwege de 3e serie van de Nico de Jager-prijs in 1927
ligt Nora Belwin B op kop voor Orlena B.
Het publiek moedigt de favoriete aan.

Groningen

Aankomst 3e serie: Nora Belwin B klopt Madrigal.
Groningen dreunt op zijn grondvesten.

Groningen

Aankomst van de 4e serie: 1e Quicklooper 2e Henriot
(rechts nauwelijks in beeld) en 3e Infanterist.

Groningen

In de Grote Finale voert na een halve ronde
Quintaine Stal Lancier het veld aan, gevolgd
door Our Uhlan B. De verschillen zijn nog groot.
In de verte het Paviljoen. De bossen zijn nog jong
en de bomen nog niet hoog.

Groningen

Aankomst van de Grote Finale van de Nico de Jagerprijs:
Madrigal zegeviert met Cees Ockhorst voor
Quintaine Stal Lancier, Nora Belwin B (rechts, die de
winnaar 25 m had moeten voorgeven) en Our Uhlan B.



Tot zover de Nico de Jager-dag. We gaan door in de tijd en komen in de
dertiger jaren. Ook onderstaande foto's komen uit de Heikens-collectie.

Groningen

Boven: Op de grasbaan van Groningen werden ook rennen
georganiseerd. Op 15-5-1938 werd deze ren gewonnen door
Brooklyn met F. Frowein voor Polyfat en Sweet Margaret.

Groningen

Boven: Op 20-6-1943 won de Volbloed
Grand Prix (F. Barlagen) voor Kif Kif (A. Selens)
en Parabola (H. Castelijns).

Groningen

Boven: Louis FH en Leonidas G strijden om de kop
met op de achtergrond het theehuis/paviljoen.

Groningen

Boven: Madame B (links) wint nipt voor Olga Pluto.

In de winter van 1963/1964 werd de grasbaan omgebouwd tot
een zwarte sintelbaan met een lengte van 1070 m,
maar er werd nog steeds rechtsom gereden.

Groningen

Boven: Quicksilver S wint op het oude Groningen.
De baan is veranderd in een sintelbaan,
maar de paarden gaan nog steeds rechtsom.
Op de plaats van de oude tribune is de
huidige gastensociëteit gebouwd.

Boven: Edel Scott wint de Grote Prijs van Nederland 1949
in Groningen met op de sulky Jaap Zuyderduin, voor
Junoschka (13) met Willem Geersen en Lord Maire met Frits Bosveld.
Van deze foto is een groot schilderij gemaakt,
dat nu in het NDR-Museum hangt. Zie foto hieronder.

Mijlpaal

Boven: Links het schilderij van de GP van Ned. 1949, te Groningen,
rechts de kast met ereprijzen van Jan van Dooyeweerd sr.
in het NDR-Museum op Duindigt.

Groningen

Boven: Drafbaan Groningen vanuit de lucht in 1966,
gezien vanaf het zuid-oosten.
Linksonder de snelweg.
(ANP-photo ......)

Groningen

Boven: Drafbaan Groningen vanuit de lucht in 1966,
gezien vanaf het oosten.
Aan de overkant het Paviljoen.
(ANP-photo ......)

Groningen

Boven: Drafbaan Groningen vanuit de lucht in 1966,
gezien vanaf het westen. In de rechthoeken rechtsboven was
plaats voor veewagens en personenauto's.
Rechtsonder het Paviljoen.
(ANP-photo ......)

topper

Boven: Myrly Terraise heeft met Rinus van Leeuwen de Sweepstakes
1974 gewonnen en ze komen terug voor de huldiging, op de voorgrond
begeleid door een nog jonge Fred Handelaar, die het "vak"
heeft geleerd op het entrainement van Rinus van Leeuwen
in Hilversum. Op de achtergrond de gastentribune.

In de winter van 1974/1975 werd er een glasdichte tribune gebouwd en is de baan veranderd in een zandbaan. Vanaf die tijd wordt er in Groningen linksom gekoerst, net als op de andere drafbanen in Nederland.

In 1943 werden voor het eerst de Sweepstakes in Groningen verreden. Na roulaties over andere banen (Hilversum, Alkmaar en Mereveld) zijn ze vanaf 1965 definitief aan Groningen toegewezen.

Een andere belangrijke koers was de Grote Prijs van Nederland, die sinds 1944 regelmatig en vanaf 1953 jaarlijks in Groningen werd verreden. In 1997 is deze topkoers helaas van de kalender verdwenen. De winnaars van deze koers vormen een lange rij van beroemde namen. Quintus Harvester won vier keer achter elkaar en zijn jaargenoot Quicksilver S won de koers daarna vijfmaal op rij. Ook Speedy Volita won deze koers vier maal. Yellowa houdt het koersrecord met 1.15,6 over 1725 m uit de banden (1990).

Recordhouder op de rechtsom sintelpiste:
Quicksilver S (met Richard Bosma) 1.20,8 (in 1961)
Recordhouder op de linksom zandpiste:
Intact Hornline (met Hugo Langeweg sr.) 1.13,0 (in 2002)

(einde test uit het boek van Minkema)

Boven: Groningen, 19-06-1972. Een delegatie van drafsport-liefhebbers
biedt een petitie aan op het Stadhuis. Ze willen een betere accommodatie
bij de drafbaan.

Boven: Het Bestuur van drafbaan Groningen ten tijde van
het 100-jarig bestaan van de KHRV Groningen in 1986. V.l.n.r.
Henri van Voorn (penningmeester), Koos van Oost (Secretaris),
Koos van Bergen (lid), Johan Zwanepol (voorzitter),
Gijs van Woudenberg (lid) en Walter Lekay (vice-vz).

Groningen

Boven: Luchtfoto van de drafbaan, met het parkeer- en stalterrein
nog aan de overkant van de baan (rechts op de foto).
Het gebouw van de Gas-unie moet nog gebouwd worden.
(ansichtkaart uit de collectie Lensing)

Groningen

Foto van het huidige Groningen.
Van voor naar achter:
De glasdichte tribune, de gastensociëteit en
de stallen. (foto Wim Huybers)


Groningen

Boven: Luchtfoto van de drafbaan anno 2005.
Rechts van de tribunegebouwen staan de stallen
met inspanboxen. De baan wordt gehuurd van de gemeente.
Regelmatig worden er evenementen gehouden:
Popconcerten, luchtballon-demonstraties,
of zoals hier een circus.

Groningen

Boven: Luchtfoto van de drafbaan bij een pop-concert.
De Rolling Stones (in 1999) en Tina Turner (in 2000)
hebben er opgetreden.

Groningen

Boven: Luchtfoto van de westzijde van de drafbaan.

Groningen

Boven: Nog een Luchtfoto van de drafbaan, anno nu.
met tussen de baan en de snelweg het gebouw en
het parkeerterrein van de NAM.
Binnen de drafbaan ligt het witte verharde pad
voor de jury-auto.

Groningen

Boven: Vanuit het opvallende gebouw van de NAM
kunnen ze de koersen van Groningen goed volgen.
(Voorplaat van Draf&Rensport nr 15 van 13-04-2017)

Groningen

Boven: Op 3-7-2011 behaalt de grote crack Russel November
spelenderwijs de overwinning voor Welmoed Landerije
in de KH&RV Groningen 125 jaar-prijs.
(foto Wim Huybers)



De laatste (?) drafmeeting
in het Groninger Stadspark

(Van de webmaster:)
In 2020 kwamen de wethoudsters Glimina Chakor (van GroenLinks, o.a. voor evenementen) en Inge Jongman (van de CU, o.a. sportzaken) op de rampzalige gedachte om het huurcontract van de Koninklijke Harddraverij en Ren Vereeniging Groningen in het Stadspark niet meer te verlengen. Zij vonden dat er grotere festivals in het Stadspark moesten gaan plaatsvinden en de drafbaan met zijn rechterstoel zat alleen maar in de weg. In de laatste decennia zijn er regelmatig evenementen georganiseerd op de drafbaan, zelfs met grote publiekstrekkers zoals de Rolling Stones, Tina Turner etc. Drafsport en evenementen gingen heel goed samen. Maar het moest allemaal nog groter. Bovendien rekenden ze de raad voor dat het onderhoud van de drafbaan vele tonnen per jaar zou kosten, hetgeen aantoonbaar gelogen was. Los van enig historisch besef en zonder kennis van de drafsport gingen de beide wethoudsters hun gang en via coalitie-afspraken hebben zij hun smerige plannetje kunnen doordrukken.

De Groninger industrieel en paardenliefhebber Jan Evert Scholten is in 1913 begonnen met de aanleg van het stadspark, waarin ook een drafbaan werd opgenomen, want de drafsport was niet alleen zijn hobby, maar ook die van vele Groningers. Hier werden op de dag van het Groningens Ontzet, maandag 28 augustus 1922, voor het eerst koersen verreden. Later schonk hij zijn hele stadspark aan de stad Groningen. Zijn herinneringsmonument met o.a. een afbeelding van een harddraver voor de sulky, staat nog midden in het Stadspark. In de hoop op een beschrijving van de bestemming is in 2020 gezocht naar de notariële stukken over de schenking van J.E. Scholten, maar die zijn tot veler verbazing niet meer te vinden.

Het bestuur van de KHRV Groningen heeft er alles aan gedaan om het tij te keren. Er zijn protest-acties gehouden, petities ondertekend, politieke partijen benaderd en zelfs rechtzaken gevoerd. Maar het mocht allemaal niet baten. In het voorjaar van 2021 heeft de gemeenteraad een keuze kunnen maken uit 4 opties voor het toekomstige gebruik van het Stadspark, maar in geen van de opties kwam de drafbaan voor.
Dit is een schoolvoorbeeld van onbehoorlijk bestuur en toont aan hoe diep de politiek kan zinken in het najagen van persoonlijke belangen en voorkeuren.

(uit een artikel van Henri van Voorn over de Sweepstakes:)
Op zondag 1 augustus 2021 is er voor het laatst gekoerst op de drafbaan in het Groninger stadspark. Na 135 jaar heeft de gemeenteraad van Groningen beslist dat er geen toekomst meer is voor de Koninklijke Harddraverij- en Renvereniging Groningen. Van die 135 jaar heb ik 67 jaar bewust meegemaakt. Aanvankelijk als koersbezoeker maar vanaf 1974 ook als verslaggever.

Uit de eerste jaren herinner ik mij topdraverijen als Gouden Zweep, Grote Prijs van Nederland, Dravers Gold Cup, Grote Fokkersprijs, Mijl van Groningen, Grote Joh. Smit-prijs, G. Heikens-prijs, Sprintkampioenschap en Stayerskampioenschap van Groningen, Toekomstprijs, Grote Prijs der Vierjarigen en de Grote Prijs der Tweejarigen. Gaandeweg verdwenen topdraverijen van Groningen naar andere banen of helemaal van de agenda. Tot de laatste snik zijn de Sweepstakes echter in Groningen gebleven en juist met deze klassieker voor driejarigen neemt Groningen op 1 augustus afscheid. Een afscheid in stijl zullen we maar zeggen.
(einde citaat Henri van Voorn)

Groningen

Boven: Protestactie in de Groninger binnenstad.

Groningen

Boven: Voor veel mensen was het "nu of nooit meer". Er was veel publiek
tijdens de laatste drafmeeting in Groningen. Velen waren op de fiets
gekomen, dus dat waren "stadjers". En de Sweepstakes hadden ook
veel "westerlingen" getrokken. Het was gezellig druk en iedereen
was boos en teleurgesteld over de sluiting. Op 1 aug. 2021.
(foto HH)

Groningen

Boven: Peter Delis (Stal Payday) had twee vliegtuigjes met
sleeptekst gehuurd, met de teksten "EINDE 135 JAAR DRAFSPORT"
en "SCHAAM U DIEP B&W".


Drafbaan Groningen in 2021 gesloten!!

Dit artikel is gepubliceerd in het blad Draf&Rensport nr. 30 van 28-07-2021,
in de week voorafgaand aan de laatste drafmeeting in het Stadspark.
Titel: De mooie herinneringen blijven

door Henri van Voorn

Op zondag 11 augustus 1974 maakte ik mijn eerste verhaal voor Draf en Rensport (toen nog Paardensport in Ren en Draf) over de koersen in het stadspark van Groningen. Bijna 47 jaar later ben ik erbij als de baan definitief sluit.

Onder het motto 'je weet nooit waar het goed voor is' heb ik alles wat ik tot op heden heb geschreven in ordners bewaard. Het is een genot om daar af en toe in te bladeren en de verhalen terug te lezen. Speciaal voor de sluiting van de baan in het Groninger stadspark haal ik herinneringen op. Enkele bijzonderheden per jaar slechts.

Herinneringen 1974-2021

1974

De laatste koers van het seizoen was bijzonder omdat er voor het laatst rechtsom werd gekoerst in het stadspark. De nieuwe accommodatie was in aanbouw en vanaf 1975 wordt er linksom gedraafd. Vader en zoon Maring beheersten de slotkoers. Hendrik won met Miss Dartel, later de moeder van Action Skoatter. Roelof werd tweede met Mea, die bij Cees Siersema later de basis vormde van de Meadow fokkerij.

1975

Het nieuwe tribunegebouw met totohal werd in gebruik genomen en de eerste Gouden Zweep draverij linksom in Groningen werd gewonnen door Wim Duivenvoorden, die met Jonker Volann voor Jojo Buitenzorg bleef. Zo'n 5.000 toeschouwers zagen dat en het omzet record werd in guldens op 403.547 gebracht.

1976

Grote veranderingen. Er werden 30 koersdagen verreden, het renbaan restaurant van de familie Scholma fikte in februari af en op de plek waar nu het Gasunie gebouw staat werd een nieuw stalterrein in gebruik genomen. Jojo Buitenzorg troefde in de Mijl van Groningen Mistral Nora af en bracht het baanrecord op 1.16,8. Jojo deed dat op drie ijzers, want Jan van Dooyeweerd vernam onderweg dat hij Jojo met moeite op de been kon houden.

1977

Op de dag dat Yvonne Wagenaar met Panam haar eerste koers won voor Pannepieta met Bert van Dooyeweerd, zegevierde vader Jan met Manza Buitenzorg in de Grote Prijs van Nederland. Speedy Volita liet het tot verbijstering van velen helemaal afweten.

1978

Maar liefst 33 koersdagen in het stadspark. Naast de grote namen scoorden ook eigenaarrijders veelvuldig. Zo won Klaas Rump met Oh You Winn en Ricky First, Sije Bosch met Puk van Hiddum en Siebe Bos met Penny Belwin.

1979

Nieuwe toppers als Luut Dooper en Tjitse Smeding scoorden er lustig op los met paarden als Oermana G, Leo D, O Lamour, Patricia Laren en Red Silks.

1980

Mister kortebaan, Aad Pools, won met Perfect Wilkes het Noordelijk Stayerskampioenschap. Starter Harm Jager kwam zwaar onder vuur te liggen toen hij de start door liet gaan terwijl topfavoriet Tony Vitesse moest mesten en Jan Wagenaar dat duidelijk aangaf. Er ontstond tumult op het middenterrein met Roelof Hamming in de bokshouding tegenover "Wagenaar aanhanger" Rieks Rump. Even later vloog de bril van Rump door de lucht.

1981

De bij Jan Obermeijer opgebloeide Keystone Master schitterde in de sprintkoersen en Arend de Wrede won met Nesstar Dear de Grote Joh. Smit-prijs voor Nebit Hanover met Henk Tammenga. Neststar was zo'n draver waar nogal eens gedoe over was. Soms won hij in matige draf en als ik dat schreef werd hij prompt de volgende keer uitgeschakeld. Aonne de Wrede of zijn gokgrage vriendjes kwamen dan verhaal halen.

1982

Monty Buitenzorg en Sjeng Hendrikx maakten jarenlang de lange reis van Mheer naar Groningen. Dit jaar won Monty op 11-jarige leeftijd de Grote Prijs van Nederland.

1983

Hubert Schoonhoven had dit jaar een tweejarige van ongekende klasse, Ysvink K. Hij bleef ook bij zijn achtste start in Groningen ongeslagen in de Grote Prijs der Vaderpaarden. Zijn jaarwinsom van fl 83.575 (bijna 38 mille in euro's) was destijds een record. Als driejarige bleek Ysvink niet meer onoverwinnelijk en werd Ymond Boekelte de nieuwe topper.

1984

Ook dit jaar wist Sauvage met Klaas Woudstra vaak te winnen in het stadspark, maar Top Arden met Gerrit de Jong was spekkoper met winst in de G. Heikens-prijs, de Grote Joh. Smit-prijs en de hoofdkoers tijdens de Showdag.

1985

Arnold Mollema scoorde er in deze jaren lustig op los met paarden als Kolibri, Renvogel, Lepelaar en Ovatio. Dit jaar won hij met Titus Westerhorn de Grote Job Smit-prijs.

1986

Het jaar van het 100-jarig bestaan van de HRV Groningen. Een jaar vol hoogtepunten met het eerste Europese Kampioenschap voor leerlingpikeurs dat ooit gehouden is met dank aan Jan de Leeuw. De Duitse Anke Fiegenbaum won. Ulaan won met Luut Dooper wederom de Gouden Zweep en er was een Ascot Sterrenslagdag die samen met de Commerciele Club werd georganiseerd. Uniek die dag was de koers waarin tien Groninger burgemeesters van start ging. Frits Brink won met Yarmouth. Onder de deelnemers bevond zich ook Ivo Opstelten, die toen nog Delfzijl bestuurde.

1987

Een bijzonder jaar, want Ladbroke nam de touwtjes in handen en Groningen moest voortaan grotendeels op zaterdag koersen. De eerste koers die ik ooit live voor Radio Noord heb verslagen was de G. Heikens-prijs in mei en daarin won Uplicate Ashton met Ad Suykerbuyk voor Ytranssbelwin R en Star of Goldstar.

1988

Action Skoatter won met Appie Bosscha zowel de Gold Cup als de Grote Prijs van Nederland. In de jaren tachtig belaagden boze koersbezoekers meer dan eens de rechterstoel. Zo ook na de Toekomstprijs waarin winnaar Cees Wielinga met Ale van der Wal werd teruggesteld en Celeritas Medo met Tjitse Smeding won. De comite leden konden pas ruim na afloop onder politiebegeleiding naar huis.

1989

De vrienden van Groningen probeerden ]even in de brouwerij te brengen en lieten in april niemand minder dan Lee Towers optreden. De man die moeiteloos Ahoy vol zong, trok in Groningen maar 1.051 betalende bezoekers. De Vrienden zongen de rest van het seizoen een toontje lager. Roelof Maring kreeg na winst met Zie die Detvile de bloemen van Lee.

1990

Dit jaar werd er op een gerenoveerde drafbaan gekoerst. Yellowa en Ton Blok klopten Action Skoatter in de Grote Prijs van Nederland en brachten het baanrecord op 1.14,8. Later in het seizoen won Yellowa ook de Gouden Zweep voor Zora Volomon met Joop Pool. Dat zou, zo bleek later, de laatste keer zijn dat de Gouden Zweep in Groningen verreden werd.

1991

Een jaar waarin Roelof Hamming 70 werd en afscheid nam. In het nieuwe topnummer, de Henri Buitenzorg Invitational, won Carisma Darby met Cees de Leeuw.

1992

De drafbaan Groningen kreeg het steeds moeilijker en af en toe ging een meeting niet door. Roelof Kromkamp won dat jaar voor de tweede keer met Digitalis de Grote Prijs van Nederland. Wethouder Henk Pijlman reikte de krans uit. Volgens mij was hij de laatste wethouder die ik op de drafbaan gesignaleerd heb.

1993

In mei klopte Digitalis met Roelof Kromkamp Frederik S in de Gold Cup. De spanning liep hoog op, want bij het politiebureau en bij de informatiestand kwam een bommelding binnen. Er gebeurde niets.

1994

Net als het jaar ervoor werd vrij entree geboden. De animator van 1993, Joop Schoonderwoerd, kreeg hulp van vele bedrijven. Hugo Langeweg, inmiddels zeer succesvol, won niet alleen met Ineke P Boko de Sweepstakes, maar presenteerde met de tweejarige John F Boko een nieuwe topper.

1995

Hennie Grift kwam ook dit jaar voor de topnummers over uit Limburg. Hij won met Allergy zowel de Gold Cup als de Grote Prijs van Nederland.

1996

Andries van der Blonk boekte de afgelopen 20 jaren regelmatig mooie successen in Groningen. Dit jaar kreeg hij Ian Zorgwijk op stal en zoon Frans won er gelijk de Gold Cup mee.

1997

Een jaar met geannuleerde meetings en een mislukt experiment op de vrijdagavond. Na het verdwijnen van veel typisch Groningse topkoersen werd nu ook de Grote Prijs van Nederland voor het laatst verreden. Joop Pool won met In Go Buitenzorg van de familie Wilner. Bij hun vleeswarenkraam op de Groninger markt haal ik regelmatig herinneringen op aan In Go en de Lucswolle dravers.

1998

Dit jaar koerste Groningen niet alleen op verschillende weekdagen, maar in juli werd er voor het eerst sinds vele jaren weer eens rechtsom gekoerst. Nieuwe inzichten zullen we maar zeggen, maar een groot succes werd het niet. Het beviel Johan Strauss met Bas Crebas echter wel, want zij wonnen de hoofdkoers.

1999

De meeste koersen werden op dinsdag verreden. Hugo Langeweg hield regelmatig huis, maar Cees Kamminga scoorde op Koninginnedag vijf zeges met o.a. Liberte en Kratos Hollande. Een terugkerend succes was de horecakoers. Michel Roggen won dit jaar dankzij Magic Rider voor de vierde keer in vijf jaar tijd.

2000

Het prijzengeld staat in Groningen onder druk en ligt beduidend lager dan op andere banen. In mei was er een sterk bezette kwartetdraverij die zeer verrassend werd gewonnen door Kilimanjaro. Hij werd een alfabet eerder geboren dan de huidige vierjarige versie die bij Paul Hagoort staat. De Kilimanjaro van 2000 werd gereden door Margon Schlangen en bracht 80 tegen 1 winnend.

2001

Voor de afwisseling werd er op woensdagen gekoerst. De Sweepstakes vonden wel op een zondag plaats. Willem Hamming won dat jaar een paar keer met OJ Yankee en neef Henk scoorde ook regelmatig met o.a. Koncorde S.

2002

Het jaar waarin duidelijk werd dat concertorganisator Mojo de exploitatie van de drafbaan niet overnam. De gemeente werkte mee aan sanering van de oude schulden van de vereniging. Er kon zonder zorgen 14 keer gekoerst worden, waarvan 11 keer op woensdag. Intact Hornline verbeterde met Hugo Langeweg senior het baanrecord tot 1.13 rond.

2003

Ook in dit jaar stond de gemeente pal achter de drafbaan en sponsorde de Grote Prijs van de stad Groningen. Stal Langeweg was oppermachtig. Robin Bakker won serie en finale met Ocean Wind.

2004

Nadat cafehouder Jannes Bosklopper in 2002 overleed wisten zijn vrienden de horeca dag uit te bouwen tot een enorm festijn. Albert Ebbinge (de vader van Rick) won met Pay me Back en Daphne de Vries met Orkan Sund. In het Roggen Onroerend Goed Stayerskampioenschap was Rhythm and Speed met Ruud Pools een klasse apart.

2005

De horecadag was nog succesvoller dan een jaar eerder. Tom Kooyman reed Pecos Greenacre van de familie Verhulst voor het eerst en won de gebroeders Roggen Onroerend Goed Stayersprijs. Hugo Langweg senior had een bijzonder tweejarige meegenomen, Russel November. Senior noemde hem na afloop een `superpaard' en dat klopte aardig.

2006

Er werd op vrijdagen gekoerst. Fre Pots, die jarenlang veel met Jannes Bosklopper op trok, wist eindelijk de horecakoers een keer te winnen. Met dank aan Rob de Vlieger, die vaak winnaars levert voor dit soort koersen en Fre Rowan Meadow liet rijden. Bijzonder was de zege van Tom Kooymm met Vic van Camstra op 12 mei. Het bleek zijn 1.000e en dat had hij zelf met in de gaten.

2007

Weer een seizoen waarin de omzetcijfers zorgen baarden. Goed nieuws was er op 20 september toen Henk Hamming voor het eerst na 10 maanden blessureleed (een dubbele beenbreuk) met Ventura HH weer een koers won. Die breuk bezorgde Paul Noordlandia hem en juist met Paul won Henk ook nog.

2008

Cees Kamminga won zowel op de eerste als de laatste koersdag met Topass Medo. Tussendoor boekte Cees Jan Faber met Wonderful] zijn eerste overwinning als amateurrijder. Zijn opa en vader, ook werkzaam in het "geluid"; heb ik dat nooit zien doen.

2009

Rob de Vlieger bekroonde jarenlang succesvol werk in het stadspark met het winnen van de Harrie v.d. Bosch trainerscompetitie en zijn baanspecialist Un Gamin Impuls won de Peerd van Ome Loeks competitie. De vreemdste winnaar vond ik Zycknit met Robin Bakker. Zycknit zou 32 mille verdienen en kreeg alle 'zeikers' stil.

2010

Russel November verbeterde het baanrecord tot 1.12,9 en Jan Wagenaar nam in oktober officieel afscheid. De naar de maestro uit Otterlo vernoemde koers werd gewonnen door Frank Westerveld met Zandokan Eden.

2011

Een van mijn favoriete paarden, Your Love Lois, wint met Andre Bakker het Brennels Buiten Kampioenschap van Groningen. Verder stonden we met z'n allen over een foto gebogen om te zien of Ardi Boko met Hugo Langeweg jr echt Amour da la Rue met Michael Schmid klopte.

2012

Abrazzo d'Amour wint tweemaal waarna eigenaar Bellemaker met het onvermijdelijke mandje met wortels bij de huldiging verschijnt. Na winst met Cowboy Fanatic in de Sweepstakes Trials laat Rob de Vlieger weten dat hij na drie Trial zeges toe is aan de echte Sweepstakes winst. Het lukte weer niet maar als trainer van Ariane Beemd en Cornelia Unia staat hij op de erelijst.

2013

Bas Crebas begint met regelmaat hattricks te scoren en wordt trainerskampioen in Groningen. Peter Wortel vrolijkt de Horecadag op door voor het eerst sinds jaren met Borka Ling weer eens te winnen. Binnen de gemeente Groningen valt af en toe het woord "sluiting" als het over de drafbaan gaat.

2014

In april beleefde de stal van Henk Hamming een mooi moment. Drie jaar eerder kwalificeerden Cuby Baldwin en Confiance BD op dezelfde dag en nu wonnen ze met Niels Jongejans na vele klasseringen ieder hun eerste koers.

2015

De financiering van de acht geplande koersdagen, waarvan er maar zes doorgingen, is een punt van zorg. Hugo Langeweg junior kwam regelmatig langs en op 7 juni scoorde hij vijf zeges dankzij Davy Boko, Dame Alki, Frank W, Eye of the Tiger en For Sale.

2016

Tijdens de slotdag zagen we Kurt Roeges winnen met Freeway Fortuna en Arnold Mollema met Duarte. Beide paarden zouden in Frankrijk later mooie dinven laten zien. Arnold reed Duarte na vele uitschakelingen zelf en vertelde: "Alle beroeps die hem tot dusver gereden hebben zeiden na het voorwerk dat hij niet kon verliezen maar het werden uitschakelingen". Inmiddels heeft Duarte al bijna 214 mille verdiend.

2017

Ook in Groningen schitterde Jan Voorn regelmatig met zijn Candy Boko. Ze kwamen zeven keer aan de start en wonnen vier keer. De Peerd van Ome Loeks competitie was glansrijk voor dit bijzondere duo.

2018

Stal Payday en trainer Bas Crebas deelden vanaf de eerste koersdag de lakens uit. Bas werd weer trainerskampioen en catchdriver John de Leeuw rijderskampioen. Kers op de Payday taart was de dubbele Sweepstakes winst dankzij Isabella JE (Dicky Hof) en Ilclassico Renka (Ruud Pools).

2019

Er gingen vijf koersdagen door. Dankzij actieve nieuwe bestuursleden werden de alsmaar dalende bezoek- en omzetcijfers omgebogen. Meest memorabele moment vond ik de Sweepstakes winst van Mariska Huel met Jonah Vredebest. Ik zou Mariska voor het kerstnummer interviewen. Haar plotselinge dood in november raakte velen.

2020

Misschien wel het meest waardeloze jaar in de geschiedenis van de KHRV Groningen. De gemeenteraad besloot om het huurcontract op te zeggen en corona ging ons leven beheersen. Er werd maar vier keer gekoerst en Cashflow uit de training van Rosalie Jansen werd met Groninger bestuurslid Sytske de Vries monté-kampioen van Nederland.

2021

Het jaar waarin de drafbaan Groningen zich in het rijtje Mereveld, Hilversum, Schaesberg, Drachten, Sappemeer en Schaesberg mag scharen. Nooit gedacht, maar toch gekomen. De herinnering aan vele mooie jaren blijft.





Voor de belangrijkste koersen van Groningen zijn
Fotopagina's met beschrijving gemaakt.
Voor de Sweepstakes: Click hier
Voor de Grote Prijs van Nederland: Click hier

  terug naar boven

© Copyright Archief NDR


Submenu
Fototheek:

Paarden

Koersen

Mensen

< Renbanen

Diverse