NDR


Hoofdmenu
Archief:

Home

Nieuws

Organisatie

Bibliotheek

Fototheek

Videotheek

Museum

Geschiedenis >

Baron Van Brienen,
Freule Daisy
en Admiraal Togo

In onze vaderlandse rensport kenden we twee belangrijke rennen: Het Van Brienen Memoriaal en de Admiraal Togo-prijs. Naar wie zijn deze twee rennen eigenlijk vernoemd? We vonden het antwoord in onderstaand artikeltje.

Titel: Over M.M. Barones van Brienen van de Groote Lindt;
haar paarden en honden

Auteur Joost S.H. Gieskes

Arnoud Nicolaas Justinus Maria, baron van Brienen van de Groote Lindt (1839-1903) was eigenaar van landgoed Clingendael inclusief omliggende gronden. Hij was de vader van de ons welbekende Marguerite Mary barones van Brienen, beter bekend als freule Daisy, aan wie wij onder andere de Hollandse Tuin en de Japanse tuin op het Wassenaarse landgoed hebben te danken.

Clingendael

Boven: A.N.J.M. baron van Brienen van de Groote Lindt,
voorzitter van de Nederlandsche Harddraverij- en RenVereniging
van 1892 tot 1903. Staalgravure door E.A. Tilly, 1889
(ontleend aan M. van Doorn en C. Vaillant:
Clingendael, het huis, de tuinen, de bewoners. 's Gravenhage, 1982)

Baron Van Brienen
De baron was verknocht aan de paardensport, en hij bezat een uitgebreide renstal. In Groenendaal legde de baron in 1882 een ovalen ren-en drafbaan aan, in 1884 uitgebreid met een trainingsbaan. Kenmerkend voor de baan van Clingendael was volgens een artikel uit 1898 in de het blad ‘Nederlandse Sport’ het sfeerbeeld dat erg veel verschilde van andere renbanen in Nederland waar het er veel gemoedelijker aan toeging:
Te Clingendaal daarentegen statige buigingen, eerbiedige salutaties, spreken op gedempte toon, liefst in het Fransch of Engelsch, prachtige toiletten,alles grand chique, zelfs de restauratie is grand chique ingericht, zoals nergens elders, en men betaalt daar dan ook grand chique prijzen. In één woord Clingendaal is het rendez-vous voor de elegante wereld’.

Het jaar 1903 was een rampjaar voor de familie Van Brienen. Op 4 januari overleed plotseling de baron op een schip in de Middellandse Zee, op 18 augustus overleed zijn echtgenote.

Freule Daisy
Het viel freule Daisy te zwaar om de renbaan open te houden. Na 23 september bleef alleen nog de trainingsbaan in gebruik, die spoedig moest wijken voor de aanleg van een spoorlijn. Dat was voor de freule geen belemmering om in navolging van haar vader haar favoriete  paardensport te continueren. Walter Joachim Jochems (1878-1947) , eveneens in het bezit van een grote renstal, legde namelijk in 1906 een nieuwe renbaan aan, het tegenwoordige Duindigt.
Uit een niet eens zo’n diepgaand onderzoek in het blad ‘De ‘Nederlandse Sport’ van 1907 tot 1911 bleek dat de freule tal van paarden bezat. Een opsomming: Tonic, Simonette, Admiraal Togo, Ricordo, Sybarite, Dutch Fox, Batavia, Golden Coin, Dracula, California Cooky, Ava, Freestone, Enchanter, Lysistrata, Lannes, Belgrade, Lord Desmond, Sea Biscuit, The Cherub. Deze lijst is vast niet compleet, maar het is wel aardig om al die namen te lezen.
De kleding van de jockeys van de paarden van freule Daisy was een oranje buis, een paarse pet met gouden kwast, witte broek en zwarte laarzen. Een tweede kleur was oranje buis en oranje pet.

Clingendael

Boven: Freule Daisy Van Brienen rechts in gesprek
tijdens het concours hippique te Sorgvliet in 1906.
(tekening van Willy Sluiter, latere inkleuring door Joost Gieskes)

Admiraal Togo
De naam van het paard ‘Admiraal Togo’ heeft nog zeer lang voortgeleefd in de zogenaamde ‘Admiraal Togoprijs’ op Duindigt, een ren voor drie-jarige Volbloeds. De voshengst (later ruin), een inlands paard, gefokt uit Santoi en Delighted, werd  geboren in 1904. Het was het meest succesvolle paard van de freule. Waarom de naam Togo werd gekozen blijft gissen. In die tijd was de Japanse admiraal Togo wereldwijd bekend, vooral omdat de admiraal in 1905 de Russische vloot wist te verslaan. Togo kreeg zijn opleiding tot marineofficier in Groot- Brittannië. In 1906 werd hij door koning Edward VII benoemd tot ‘Member of the British Order of Merit’. Bij de dood van de sinds 1913 gepensioneerde admiraal in 1934 werd in de baai van Tokio een internationale vlootschouw gehouden waaraan ook Nederlandse oorlogsbodems deelnamen. Wie weet heeft freule Daisy Togo in Engeland ontmoet, of zij was een fan van hem!
Een persbericht uit die tijd meldt dat het renpaard Admiraal Togo veel prijzen won en op het eind van 1908 niet meer was te slaan. In dat jaar werd Admiraal Togo bij Taylor in Engeland in training gegeven en is ook niet meer in Nederland teruggekeerd.
Najaar 1909 won dit superpaard de grootste Engelse najaarsren, de ‘Manchester November handicap' over 2400 meter, met als jockey F.Wootton. In paardensportkringen maar ook in de pers was men opgetogen over deze schitterende verrichting, een puur Nederlands paard nota bene!
Togo won nog een paar kleine rennen, maar verdween daarna toch in vergetelheid. Tot nu toe echter weet iedereen uit de paardensportkringen nog steeds wie en wat de ruin ‘Admiraal Togo’ was!

Volbloed

Boven: Deze zwart-wit foto is ingekleurd en toont
de crack Admiraal Togo, met jockey G. Killick
in de kleuren van de baronesse Van Brienen.
De hengst/ruin was het beste Nederlandse renpaard
in het begin van de 20e eeuw.

Hondje Togo
Misschien uit nostalgische overwegingen had de freule ook een van haar hondjes de naam Togo gegeven. In het rijtje hondengrafjes op Clingendael prijkt het grafsteentje met de ontroerende tekst: ‘Togo, 1921 – 1935, heard nothing, saw nothing, knew everything’.

Vier jaar later zou de freule overlijden; zij rust in het familiegraf te Wassenaar.
In de rensport leeft de naam Van Brienen nog steeds voort, in de regelmatig gehouden race, geheten ‘Van Brienen Memorial’.

Bronnen:
Minkema, Durk, Draf- en renbanen in Nederland, Zeist 2004
De Nederlands Sport 1907-1911
Archief NDR Duindigt Wassenaar
Krantenarchieven 1908-1909.

In onze Fototheek staat een verhaal met foto's over de oude renbaan Clingendael en zijn eigenaar Baron Van Brienen. Click hier

Kees

Boven: De grafsteentjes van de honden van
de Barones van Brienen op het landgoed Groenendael.

Kees

Boven: De grafsteen van het hondje Togo.
Hij hoorde niets, zag niets, maar wist alles.

Kees

Boven: Het herenhuis op langoed Clingendael.

Kees

Boven: De bordes trap met de Franse tuin.

Kees

Boven: De prachtige Japanse tuin van Clingendael,
aangelegd door Freule Daisy.



  terug naar boven

© Copyright Archief NDR


Submenu
Geschiedenis:

Klassiekers

Kampioensch.

Rennen

Langebanen

Kortebanen

< Mensen

Diverse