NDR


Hoofdmenu
Archief:

Home

Nieuws

Organisatie

Bibliotheek

Fototheek

Videotheek

Museum

Geschiedenis >

Luut Dooper (1952-2017)

Een In Memoriam staat verder naar onderen.
Een tiental foto's van Luut staat onderaan deze pagina.
Allereerst een artikel door Douwe Frerichs, gepubliceerd in het blad draf&rensport, nr. 51 van 19 december 2013.


TITEL : Boek dicht, en weer een beetje open......

Tijdens de meeting van vrijdag 20 dec. 2013 besteedt Victoria Park aandacht aan het afscheid van Luut Dooper. De 62-jarige trainer slaat na 45 jaar in het trainersvak 'het boek dicht'. Datzelfde boek werd al eens eerder gesloten, maar ging telkens voorzichtig open. Nu is het echt het laatste hoofdstuk. Luut verlengt zijn trainersvergunning niet meer. Maar......

Luut Dooper. Als je de oude jaargangen van 'Paardesport in Ren en Draf' erop naslaat, kom je zijn naam in talloze verslagen tegen. Luut Dooper wint Supertrio-competitie, Luut Dooper zet serie door met Pourquoi, Weer Gouden Zweep voor Dooper, Zanja loopt record met Luut Dooper. We bladeren echter naar het oudste interview met de blonde Fries en dan biedt de database van het historisch museum soelaas. Het overzicht vermeldt dat we boekje 78 uit 1977 moeten hebben en daar treffen we een prachtig dubbelgesprek tussen Dooper en Smeding van de hand van onze verslaggever Henri van Voorn (volgend jaar 40 jaar in de weer voor het lijfblad!). In 1977 besloten Luut en Tjitse om samen een stal in Oudeschoot te gaan runnen. Tjitse was toen 22 en had al een streng ogende snor. Luut, 26 jaar oud, oogde met zijn blonde krullen als een 'Kameleon-opvarende'. In het stuk vertellen de mannen over hun ambities en achtergronden. De intelligente Smeding was drie jaar uitgeloot voor een studie en toen maar wat met paarden gaan doen. Voor Luut was de stap meer vanzelfsprekend. Hij ging na de LTS bij Jaap Hof werken en kwam uit een draversnest. Zijn vader was eigenaar van Felix. Korte tijd later vertrok Luut naar Duitsland waar hij bij Eddy Freundt in de leer ging. Dooper runde een dependance in Gelsenkirchen en werd in 1973 leerlingkampioen. Hij werkte ook bij Heinz Gulden en Willi Roth, maar keerde terug. De samenwerking met Smeding werkte prima, maar beide trainers gingen toch hun eigen weg. Dooper vertrok naar Spannenburg en werd een van de populairste trainers van het land.

Sprong in de tijd
Van 1977 naar 2013 is een aardig sprongetje. We bellen Luut op zijn mobiele nummer en horen zijn markante stemgeluid vanuit een vrachtwagen. Hij is op weg naar Alkmaar met Warango Meadow. Digna de Beer zal de ruin van de fokkers Cees Siersema en Hillie Bandringa, die zoveel hebben betekend voor Luut, rijden. Dooper lijkt blij verrast met alle aandacht rond zijn afscheid. Hij kijkt terug op een fantastische carrière. "Juist Smeding was er de oorzaak dat ik nooit kampioen ben geworden. Ik was zes jaar achtereen tweede. Een echte Zoetemelk dus. Best jammer, maar ik had een topstal en reed jaarlijks zo'n zes ton bijeen. In een tijd dat niemand vaak met zijn paarden naar het buitenland ging. Ik heb geluk gehad dat ik mijn vak beoefende in de gouden tijd van de drafsport in ons land." De succespaarden van Luut Dooper zijn met name bij de oudere lezers bekend. Luuts eigen top 5 - lezen we in een verhaal uit 2004 - bestaat uit Ulaan, de tweevoudig Gouden Zweep-winnaar van Arie Abspoel en Piet Barendse. De snelle Zanja. De even talentvolle als pechvolle Tony the Butler, topmerrie Unpredictable en natuurlijk Pourquoi, waarmee Luut 17 keer op rij won, een record dat lang heeft gestaan.

Moeilijk?
Luut Dooper staat te boek als een echte koppige Fries. 'Moeilijk', luidt het eerste woord uit dat interview van 10 jaar geleden. Echter vervolgd door: 'Dat woord gebruiken mensen die hem niet echt kennen.' Dat klopt. Grote bek, klein hartje. Daar kunnen we Luut het beste plaatsen. Hij heeft het hart op de tong, als hij onrecht vermoedde dan kon hij weleens flink tekeer gaan. Er zijn mensen tegen wie hij nooit meer spreekt. Soms met goede argumenten, soms ook een gevolg van schandalig krap genomen bocht op de baan van Sappemeer. Dooper, met het geheugen van een olifant. Na een gewonnen koers vertelde hij in de microfoon nog eens dat hij een kutkoers had gekregen. Iedereen in shock. Hij belandde bij het tuchtcollege. Het spanningsveld tussen Dooper en zijn sport werd dikwijls gevoed door conflicten met comités. 'Inconsequent en klassejustitie' waren de trefwoorden. In 1992 liep een meningsverschil in Groningen zo hoog op, dat Dooper zijn handschoenen en helm neerlegde en vertrok. Hij weigerde nog op de kar te stappen en kreeg 2000 gulden boete. Een druppel met gevolgen, want zijn paarden zwierven uit en het was einde verhaal aan de top. Helemaal gestopt is hij nooit. Dooper doet het sindsdien wat kalmer aan en probeert zich minder op te winden. "Ik zie nog steeds dingen op de koers, die me de haren doen rijzen", zegt hij. Ditmaal spelen andere oorzaken. Luut draait er niet omheen. "Ik heb kanker", zegt hij. "Zo'n bericht zet natuurlijk je wereld op zijn kop. Je weet hoe het kan aflopen. Wat me goed deed waren de vele reacties. Van sommige mensen, waarvan je het nooit had verwacht en van anderen waar je het wel van verwacht hoorde ik niets. Ik heb een zware tijd gehad. De tumor en mijn nier moesten worden verwijderd en dat deed veel pijn. De dokter heeft me verteld dat alles nu schoon is en dat ik over een half jaar moet terugkomen. Genezen verklaard ben ik nog niet." Het ziek zijn was voor Luut, zijn vrouw Tanja en de beide zonen Jorma (28) en Lutsen (25) een goed moment om eens na te denken over het hoe nu verder. "Ik ben eigenlijk al jaren geleden gestopt met een grootschalig entrainement. De laatste jaren trainde ik een tiental paarden, tegenwoordig nog maar een handvol. Het besluit om te stoppen was niet alleen een gevolg van mijn ziekte. Ik ben onlangs ook mijn trainingsbaan kwijtgeraakt. De gemeente heeft de grond gekocht voor de aanleg van een nieuwe oprit naar de snelweg. We hebben onderhandeld en ik ben zogezegd uitgekocht. Dat kwam nog niet zo slecht nit. Mijn vrouw en ik hebben inmiddels een huis gekocht in Heerenveen en daar kan ik geen paarden trainen. Maar we hebben zin in de verhuizing." Is dat wel zo? Vragen we de trainer die vanaf zijn 17e jaar dagelijks buiten tussen de paarden verkeert. Ligt daar niet een gapend zwart gat op Dooper te wachten? Hijzelf denkt het niet. "Ik lever weliswaar mijn vergunning in en zal niet meer in de koers kunnen rijden, maar ik ben van plan om zo vaak als het kan op mijn fiets te springen en naar Oudeschoot te trappen. Daar ga ik dan lekker Henk Hamming een beetje vervelen en lekker een beestje uitrijden. Wat betreft koersbezoek moet ik het nog zien. Tegenwoordig zit je thuis achter de televisie op de eerste rang. Ik blijf de sport natuurlijk op de voet volgen. Ik heb jarenlang met een goede vriend de Prix d'Amerique bezocht. Die traditie wil ik best weer oppakken. Dooper is bepaald niet het grootste fuifnummer binnen het trainersgilde, maar hij is gecharmeerd van de initiatieven vanuit Victoria Park. "Ik waardeer het bijzonder dat men mijn vertrek niet ongemerkt wil laten passeren. Het initiatief is van Patrick Davidson, die als klein jochie met zijn vader hier al aan stal kwam. Ik mag dan bekend staan als een Friese keikop, het doet me ook wel wat om na een leven in de sport mijn vergunning in te leveren." Vrijdag trekt Luut voor de laatste keer zijn rijderspak aan. Hij komt tweemaal in actie. Met Looks Valentine van vriend Henk Hamming en daarna met de Fransman Univers Dry, die in mede-bezit is van Davidson. Dooper behaalde vorig jaar op Duindigt met Zu Mac Lad zijn laatste zege. Een glorieus afscheid via de winnaarsring lonkt, al weet je het maar nooit met die grillige Franse dravers. Met Frans bloed heeft Luut wel ervaring. "Wat denk je, Ulaan was ook een halve Fransman?" Later op de avond volgt de Prix Luut Dooper. Een van de koersen met spel uit Frankrijk. Mooi dat ze daar nog een keer de naam van een van de grootste trainers uit de Nederlandse historie tegenkomen. Luut Dooper, winnaar van 1750 koersen.


Naschrift van een week later:
Afscheid in stijl voor Luut Dooper
"We hebben elkaar nog nooit echt goed gelegen", meldde Luut Dooper toen hij bij de huldiging van de naar hem genoemde afscheidskoers het woord kreeg. Hij doelde op het draverijcomité, de club die regelmatig opdook in zijn ruim 1.700 zeges tellende loopbaan. "Je kunt dus wel spreken van een afscheid in stijl, in mijn geval." Luut zei het met een glimlach, gesteund door veel familie en vrienden. Zij konden er de humor wel van inzien, getuige het gelach en applaus.

Wat was er gebeurd? Dooper reed op zijn laatste dag als prof tweemaal voor collega-trainers. Voor Henk Hamming reed hij Looks Valentine naar een verrassende derde plek. Minstens even verrassend was het dat hij later ook met Univers Dry als derde de streep passeerde. De Fransman van trainer Jeroen Engwerda was huizenhoog favoriet en had eigenlijk Luut in een zetel naar een droomafscheid moeten brengen. Dat lukte niet, de ruin werd moe na een koers aan kop. Met een derde plek had desondanks iedereen vrede. Maar die tevredenheid was van korte duur. Het draverijcomite raadpleegde na alloop de beelden en stelde vast dat Dooper in de laatste bocht zeven paaltjes binnendoor passeerde. "We hebben geen keus", zei voorzitter Ype Tel, die de uitslag aanpaste en Dooper eruit haalde. "Ik maak me er niet meer druk om. Ik ga straks voor mijn plezier bij Henk Hamming een paar beestjes rijden. Boetes kunnen ze me niet meer geven, ik ga als het even kan nog elke dag genieten van de paarden", aldus de man die op zijn laatste werkdag zijn vijf broers en vijf zussen, plus aanhang en fans in zijn nabijheid wist. Namens Victoria Park bedankte Patrick Davidson de Fries voor zijn 45 jaar in de sport. "Je was een stylist, je bent een icoon en je blijft mijn jeugdidool", waren zijn mooie laatste woorden.


Race of the Legends in 2015

Bovenbeschreven koers was niet Luut's laatste koers. Sinds 2015 wordt op Derbydag een koers voor oud-pikeurs georganiseerd, genaamd 'The Race of the Legends'. Vanzelfsprekend werd Luut Dooper daarvoor uitgenodigd en in 2015 nam hij graag deel, in 2016 lukte het niet meer. Het aan de race van 2015 gewijde artikel (met een kort stukje over Luut) is te lezen op deze website: Click hier


In Memoriam Luut Dooper

topper

Boven: Luut Dooper met de bloemen na zijn zege in
het Criterium der 3-jarige merries op Hilversum d.d. 5-8-1980.

topper

Boven: Luut Dooper in 1983.

topper

Boven: Luut Dooper met snor in 1987.

Bijna twee jaar na zijn laatste koers (Race of the Legends) stond onderstaand In memoriam in het weekblad Draf&Rensport nr. 26 van 29 juni 2017, geschreven door Freerk Smidt.

Titel: Een icoon, stylist en vakman

Na een lang ziekbed is afgelopen week oud-trainer en pikeur Luut Dooper overleden. Hij werd slechts 65 jaar oud.

Luut kwam uit een grote Friese boerenfamilie. Hij was een van de 11 kinderen en werd geboren in Sondel in het Gaasterland. Zijn ouders trokken van Sondel naar Dedgum en hadden later een boerderij in Weidum, onder de rook van Leeuwarden.
Hij raakte als kleine jongen al besmet met het paardenvirus. Dat was niet zo vreemd, want zijn vader was een groot paardenliefhebber en had diverse harddravers, waaronder Alisco, Aspacia, Constant Heny, daarna gevolgd door de crack Felix, die aan de basis stond van vele successen van Giel van der Togt als beginnend trainer. Felix werd 2e in het Europees kampioenschap der 5-jarigen en werd kampioen van Nederland in 1969 en winnaar van het kampioenschap Nederlandse paarden in 1970.

Eerste zege
Luut startte als 17-jarige in de drafsport als stalknecht bij Jan van Dooyeweerd. Hij was duidelijk te jong om zo ver van huis te gaan en kwam na een half jaar terug naar huis en werd vervolgens leerling-pikeur bij Jaap Hof, die destijds op de oude baan Lindenoord, midden in het centrum van Wolvega, zijn stallen had. Luut heeft daar iets meer dan een jaar gewerkt en behaalde zijn eerste overwinning met Delila op Hilversum op 20 januari 1970 in 1.26,4. Hij vond dat hij te weinig kansen kreeg om te rijden, omdat ook de jongste zoon van Jaap Hof, Bennie, op het entrainement werkte en meer paarden reed.
Door tussenkomst van Tiemen van der Veen, die destijds goede contacten had in de Duitse drafsport, kon Luut aan het werk bij een van de leidende Duitse trainers, Eddy Freund. Hij heeft een aantal jaren in Duitsland gewerkt en reed daar als Rudi Dooper in de koersen. Zijn vader vernoemde nog een paard naar hem: Us Rudi. Freund was een trainer van aanzien met grote kennis en een schat aan ervaring. Luut heeft goed om zich heen gekeken en het vak bij Freund geleerd en reed o.a. de paarden van stal de Schwartze Panter van de familie Goldbach.

Terug in Friesland
Na een paar jaar keerde hij terug naar Friesland en ging een tijdje uit de sport, om vervolgens in 1978 met Tjitse Smeding een entrainement te beginnen aan de Schoterlandseweg in Oudeschoot. De successen kwamen al rap met paarden als Pierre Olivier, Lely Rodney, La Bella, Leo D en anderen. Ook Tjitse werd zeer succesvol. Luut was niet een van de makkelijksten voor degene die de handleiding niet kenden en had daardoor nog wel eens een aanvaring hier en daar.
Na een periode van ruim een jaar verhuisde Luut van Oudeschoot naar Follega waar hij het entrainement van Aonne de Wrede overkocht. In de periode die volgde, boekte hij zijn grootste successen. Hij liet er stallen bijbouwen en verbeterde zijn trainingsbaan. Succespaarden waren Pourquoi, die 40 keer won uit 78 starts. Maar ook Oermana G, Trianka E, Tony the Butler, Mephisto, Unpredictable, Ulaan die tweemaal de Gouden Zweep won, Panhart, Zanja, Zodia Pluto, Gaia Robel. Luut werd van 1980 tot en met 1985 vijf maal tweede en een maal derde in het rijdersklassement achter de toen furore makende en inmiddels bepalende Tjitse Smeding.
Zonder anderen te kort te willen doen had hij hele goede eigenaren aan Arie Abspoel en Piet Barendse van Stal de Laak, die vele paarden kochten en fokten en in training zetten bij Luut. Hun aankoop van seriewinnaar Pourquoi was indertijd spraakmakend.

Tijdelijk gestopt
Het vak van dravertrainer is moeilijk, hard en vaak ondankbaar. Je moet over vele kwaliteiten beschikken, naast vakmanschap is het ook goed communiceren met eigenaren, leveranciers, NDR, Comité een eerste vereiste. Je moet de belangen van je eigenaren dienen, een goede en bevredigende uitleg naar hun hebben na een goede of slechte prestatie van hun paard. Daarnaast heb je personeel in dienst en ben je financieel verantwoordelijk voor het reilen en zeilen van je onderneming. Niet al deze eigenschappen waren immer aanwezig bij Luut. Daarbij nam de spanning na een aantal jaren bij hem toe bij aflopende successen en minder beloftevolle jaarlingen op stal.
Op 3 augustus 1991, ruim 25 jaar geleden trok Luut het niet meer en wilde niet meer rijden na uitschakeling van Grace van 't Hof in de kwalificatieproef in Groningen. Een tragedie en dieptepunt tegelijk. Hij verkocht resoluut zijn spullen en entrainement in Follega en wilde aanvankelijk niets meer met de sport te maken hebben. Maar na een periode van rust wist hij een kleine boerderij in Haskerhorne te bemachtigen, waar bij boxen in liet maken en startte hij toch weer voorzichtig met het beleren van jaarlingen.
Vele van zijn eigenaren hadden inmiddels andere trainers voor hun paarden gevonden en kwamen niet meer terug. Maar er waren er ook die toch hun vertrouwen weer uitspraken en bij Luut weer paarden in training gaven. Hij begon weer koersen te winnen maar inmiddels was de sport in een negatieve spiraal terecht gekomen. Het wedden op paarden liep terug. De concurrentie nam toe, er kwamen nieuwe coryfeeen, andere trainingsmethoden vonden hun weg. Banen werden in rap tempo gesloten, prijzengelden gingen naar beneden. Het werd er allemaal niet makkelijker op om op een fatsoenlijke en correcte manier een boterham te verdienen in een zo prachtige sport, die een beter podium heeft verdient.

Luut was icoon en stylist, een begenadigd trainer-pikeur en gastrijder achter vele paarden. Zijn horsemanship was onomstreden. Hij kon als geen ander inschatten wat een paard wel of niet kon en nog over had tijdens de koers en wat een paard nodig had tijdens de training. Dat blijkt ook wel uit het aantal overwinningen dat hij boekte. Hij boekte als pikeur bijna 1700 overwinningen en dat plaatst hem bij de top 10 van Nederland.

Eind 2013 stopte hij met zijn entrainement, mede ingegeven door majeure gezondheidsproblemen en het feit dat zijn trainingsbaan weg zou gaan als knooppunt Joure, uitgebreid zou worden. Een periode van 45 jaar Drafsport werd afgesloten.

We wensen de nabestaanden heel veel sterkte met bet verwerken van hun verlies. Moge hij rusten in vrede.

Enkele succespaarden van Luut Dooper

topper

Boven: Pourqoui met Luut Dooper op weg naar de winst
in de Onager-prijs op Groningen, 13 april 1980.
Zij won 17 koersen op rij.


topper

Boven: Tony the Butler, een uit de top-5 van Luut.

topper

Boven: Virgill Meadow (L. Dooper)
rec. 1.17.9 winsom bijna 30.000 gld.

topper

Boven: Luut Dooper wordt gefeliciteerd na zijn zege met
Ulaine Meadow in de Bergum-pijs op 28-11-1981.
Veel Meadow-paarden hadden hun carrière bij Luut.

topper

Boven: Unpredictable wint hier de Sweepstakes Merries
en haar trainer/pikeur Luut Dooper is blij.

GoudenZweep

Boven: Ulaan (L. Dooper) wint de Gouden Zweep in 1984
in Groningen, voor Top Arden (stek) en Volo Prise (2e).


GoudenZweep

Boven: Luut Dooper wordt gefeliciteerd door Prins Bernhard
onder toeziend oog van dhr. Vonhoff (rechts),
na de overwinning in de Gouden Zweep van 1984.
Twee jaar later herhaalde zich dit tafereel,
toen Ulaan opnieuw de Gouden Zweep wist te
winnen op dezelfde drafbaan.


topper

Boven: Ulaan en Luut Dooper poseren
na hun triomf in de Gouden Zweep van 1984.
Dit gebeurde in Groningen, want Luut heeft de
originele oude Gouden zweep nog niet ingeleverd.
Ulaan is opgenomen bij de BN-ers in onze Hall of Fame.
Click hier voor zijn pagina met 15 foto's.

GoudenZweep

Boven: Luut Dooper krijgt in 1986 voor de tweede keer de Gouden Zweep
uitgereikt door de Prins. Ulaan won weer in Groningen.

topper

Boven: Zanja behoorde tot de beste merries van haar jaargang.

topper

Boven: Luut Dooper wint zijn laatste koers met Zu Mac Lad.
Het is de Stockholm-prijs op Duindigt op 27 mei 2012.


topper

Boven: Luut Dooper verrichtte uiteraard zelf de huldiging
bij de naar hem vernoemde afscheidskoers op
20 dec. 2013 te Wolvega. Rob de Vlieger was de
winnende pikeur. In het midden de eigenaar
van het winnende paard (Echo de Paris),
Michel de Bruin van Merwestaal BV.

pikeur

Luut's allerlaatste koers, waarin hij 6e werd met Dynamic Transs R:
De deelnemers aan de 'Race of the Legends' op Derbydag 2015:
Staand v.l.n.r. Luut Dooper,Wim Velis, Ad Suykerbuyk, Manus Bouwhuis,
Harry van Ooyen, Roelof Kromkamp, Ronald van Stam en Peter Zeegers.
Gehurkt v.l.n.r. Gerard van Eykelenborg, Marian Vos en Gerard Hulleman.





  terug naar boven

© Copyright Archief NDR


Submenu
Geschiedenis:

Klassiekers

Kampioensch.

Rennen

Langebanen

Kortebanen

< Mensen

Diverse